و لصحيحة زرارة : رجل نسى القراءة في الأولتين فذكرها في الأخيرتين ؟ فقال : يقضي القراءة و التكبير و التسبيح الذي فاته في الأولتين في الأخيرتين و لا شيء عليه . « 1 » و ممكن است جواب از اين دو خبر ، مضافا إلى ضعف سند الأولى بحملها على الاستحباب . و يؤيده ، الحكم بقضاء التكبير و التسبيح الذي لم يقل بوجوبهما أحد مع أنهما لا يقبلان المعارضة لإطلاقات التخيير . هذا ، مع أن في بعض النسخ ترك قوله : في الأخيرتين في آخر الصحيحة و معه يمكن أن يكون المراد القضاء بعد الفراغ . و بالجملة الأقوى ، هو التخيير ، و إن كان اختيار الفاتحة أحوط . سؤال 79 [ رعايت احكام تجويد در نماز ] در حروف يرملون اگر كسى ادغام نمايد بى غنه ، چه صورت دارد ؟ و بر تقدير لزوم غنه در مثل " مم " و " مما " كه در اصل ادغام شده ، غنه لازم است ، يا نه ؟ جواب : وجوب غُنَّه ، معلوم نيست ، بلكه در دو كلمه ، اصل ادغام هم معلوم نيست ، اگر چه احوط است . و بر فرض وجوب غنه ، آن مختص است به چهار حرف از آن . سؤال 80 [ صحت نماز كسى كه عاجز از قرائت صحيح است ، وجوب يادگيرى قرائت صحيح عدم جواز نماز در اوّل وقت براى كسى كه تا آخر وقت مىتواند قرائت صحيح را ياد بگيرد ] عوام عجم كه أداء حروف از مخارج براى ايشان ميسر نمىشود مگر بعد از زحمت و مواظبت ، آيا در صورت عدم تعلم مىشود حكم به صحت صلاة ايشان نمود به واسطه عجز ، يا نه ؟ جواب : أما اگر بالمرة عاجز باشند از تعلم ، نماز ايشان صحيح است . و واجب نيست بر ايشان حضور جماعت ، اگر متعلق به قرائت باشد . و اما با امكان ياد گرفتن ، واجب است بر ايشان تعلم . و با ضيق وقت به همان حال نماز كنند صحيح است . بلكه اگر تقصير در تعلم كرده باشند نيز ، نماز ايشان در ضيق وقت صحيح است . و احوط در اين صورت با امكان ، حضور جماعت است ، اگر متعلق به قرائت باشد . و جايز نيست از براى قادر بر تعلم ، نماز در اول وقت ، مگر آن كه بداند كه تا آخر وقت ياد نخواهد گرفت . سؤال 81 [ خواندن حمد به جاى تسبيحات اربعه مقدار واجب از تسبيحات اربعه ] در ركعت ثالثه مثلا به جاى تسبيح ، سهوا حمد خواند ، اعاده تسبيحات لازم است ، يا نه ؟ و بر تقدير لزوم آن ، براى زياده حمد ، سجدتين سهو لازم است يا نه ؟ و تسبيحات اربعه يك مرتبه كافى است ، يا نه .

--> ( 1 ) ؟ من لا يحضره ج 1 ، صفحه 344 روايت 1003 .